ผู้ถือลิขสิทธิ์ถ่ายทอดสดกีฬาไทย: สถานการณ์และแนวโน้มธุรกิจ

ตลาดลิขสิทธิ์การถ่ายทอดสดกีฬาในประเทศไทยกำลังเข้าสู่ยุคของการปรับเปลี่ยนครั้งสำคัญ จากเดิมที่การแข่งขันกระจัดกระจายอยู่ตามช่องฟรีทีวีและเคเบิลทีวี ปัจจุบันการแข่งขันที่เข้มข้นได้ย้ายมาอยู่บนแพลตฟอร์มสตรีมมิ่งที่หลากหลาย ซึ่งส่งผลกระทบต่อทั้งธุรกิจสื่อ ผู้บริโภค และวงการกีฬาไทยโดยรวม การทำความเข้าใจภูมิทัศน์ของผู้ถือลิขสิทธิ์ ถ่ายทอดสดกีฬา ไทย ในปัจจุบันจึงเป็นสิ่งจำเป็นสำหรับทุกภาคส่วน เพื่อเตรียมรับมือกับการเปลี่ยนแปลงและหาโอกาสใหม่ๆ ในตลาดนี้

เจ้าตลาดลิขสิทธิ์: ใครคือกำลังหลักในปัจจุบัน

ในบรรดากีฬาที่ได้รับความนิยมสูงอย่างฟุตบอลไทยลีก ซึ่งเป็นลีกฟุตบอลอาชีพสูงสุดของไทย การเปลี่ยนแปลงผู้ถือลิขสิทธิ์ช่วงที่ผ่านมาสร้างความประหลาดใจให้กับหลายคน การแข่งขันฟุตบอลไทยลีก ฤดูกาล 2023/24 มีการถ่ายทอดสดผ่านหลายแพลตฟอร์ม โดยหลักๆ คือ TrueVisions (TrueID), AIS PLAY, 3BB GIGATV และ PPTV HD 36 (ฟรีทีวี) ซึ่งเป็นการสะท้อนให้เห็นถึงกลยุทธ์การกระจายลิขสิทธิ์ที่ซับซ้อนและพยายามเข้าถึงผู้ชมในวงกว้าง อย่างไรก็ตาม สำหรับฟุตบอลทีมชาติไทย การแข่งขันระดับนานาชาติมักจะมีการประมูลลิขสิทธิ์แยกต่างหาก ซึ่งอาจเป็นช่อง 7HD หรือ บมจ. ทรู คอร์ปอเรชั่น ผ่านช่องทางของตน ขึ้นอยู่กับรายการและข้อตกลง

นอกเหนือจากฟุตบอล TrueVisions ยังคงเป็นผู้เล่นสำคัญในการถือลิขสิทธิ์กีฬาต่างประเทศชั้นนำมากมาย ไม่ว่าจะเป็นฟุตบอลพรีเมียร์ลีกอังกฤษ (จนถึงฤดูกาล 2024/25), ลาลีกาสเปน, กัลโช่เซเรียอาอิตาลี รวมถึงบาสเกตบอล NBA, เทนนิส แกรนด์ สแลม และกอล์ฟระดับโลก TrueID ซึ่งเป็นแพลตฟอร์มสตรีมมิ่งในเครือ True จึงกลายเป็นศูนย์รวมคอนเทนต์กีฬาที่ใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งในไทย ขณะที่ AIS PLAY ก็เป็นอีกหนึ่งตัวเต็งที่เข้ามามีบทบาทสำคัญมากขึ้น โดยเฉพาะในการถ่ายทอดสดกีฬาไทยบางประเภท และการขยายตลาดด้วยแพ็กเกจที่น่าสนใจ

ในส่วนของฟรีทีวีนั้น PPTV HD 36 ยังคงเป็นช่องหลักที่สอดแทรกเข้ามาถ่ายทอดสดกีฬาที่ได้รับความนิยมบางรายการ เช่น ฟุตบอลไทยลีก หรือวอลเลย์บอลบางรายการ ซึ่งเป็นการช่วยกระจายการเข้าถึงให้กับผู้ชมที่ไม่สะดวกจ่ายค่าสมาชิกแพลตฟอร์มต่างๆ และเป็นการเติมเต็มบทบาทการเป็นสื่อสาธารณะ

การวิเคราะห์ตลาดแพลตฟอร์มสตรีมมิ่งกีฬาไทย

“ตลาดลิขสิทธิ์การถ่ายทอดสดกีฬาในประเทศไทยกำลังเผชิญหน้ากับการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่จากระบบเดิมที่ผูกขาดโดยผู้ประกอบการไม่กี่ราย โดยเฉพาะการเข้ามาของแพลตฟอร์มสตรีมมิ่งที่หลากหลาย ทำให้เกิดการแข่งขันที่เข้มข้นขึ้น” คุณพิสุทธิ์ งามวิจิตรวงศ์ นักวิเคราะห์สื่อจาก Kasikorn Securities (บล.กสิกรไทย) ให้ความเห็น ซึ่งสอดคล้องกับภาพรวมที่กำลังเกิดขึ้น

การแข่งขันนี้ไม่ใช่แค่เรื่องของการแย่งชิงลิขสิทธิ์ แต่ยังรวมถึงการนำเสนอรูปแบบการรับชมที่แตกต่างกัน แพลตฟอร์มสตรีมมิ่งมีข้อได้เปรียบด้านความยืดหยุ่น การเข้าถึงได้ทุกที่ทุกเวลา และการนำเสนอคอนเทนต์เสริมต่างๆ เช่น ไฮไลท์, ย้อนหลัง, รายการวิเคราะห์ เจาะลึก ซึ่งตอบโจทย์พฤติกรรมผู้บริโภคยุคใหม่ที่ต้องการความสะดวกสบายและเนื้อหาที่หลากหลาย

อย่างไรก็ตาม ความท้าทายที่สำคัญของแพลตฟอร์มสตรีมมิ่งคือต้นทุนลิขสิทธิ์ที่สูงขึ้นอย่างต่อเนื่องและการแข่งขันด้านราคาที่รุนแรง รวมถึงปัญหาการละเมิดลิขสิทธิ์และการเข้าถึงคอนเทนต์ผิดกฎหมาย ซึ่งเป็นปัจจัยที่บั่นทอนรายได้ของผู้ถือลิขสิทธิ์และผู้ประกอบการ

กฎหมายและข้อควรระวังในการถ่ายทอดสดกีฬา

ประเด็นทางกฎหมายมีความสำคัญอย่างยิ่งในการถ่ายทอดสดกีฬา โดยเฉพาะอย่างยิ่งกฎหมายลิขสิทธิ์และการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล การละเมิดลิขสิทธิ์การถ่ายทอดสดกีฬาเป็นอาชญากรรมที่มีโทษทั้งจำและปรับ ซึ่งผู้ประกอบการต้องปฏิบัติตามกฎหมายอย่างเคร่งครัด รวมถึงการป้องกันการละเมิดลิขสิทธิ์บนแพลตฟอร์มของตนเอง

นอกจากนี้ การถ่ายทอดสดกีฬาที่มีข้อมูลส่วนบุคคลของผู้ที่ปรากฏในภาพ เช่น นักกีฬา หรือ ผู้ชม ก็จำเป็นต้องพิจารณาเรื่องกฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (PDPA) ด้วย ซึ่งผู้ถือลิขสิทธิ์และผู้เผยแพร่ต้องระมัดระวังและดำเนินการให้สอดคล้องกับข้อกำหนดทางกฎหมาย เพื่อหลีกเลี่ยงปัญหาที่อาจเกิดขึ้น

อนาคตของตลาดลิขสิทธิ์กีฬาไทย

ทิศทางในอนาคตของตลาดลิขสิทธิ์การถ่ายทอดสดกีฬาไทยมีแนวโน้มที่จะเติบโตต่อเนื่อง แต่จะมาพร้อมกับการแข่งขันที่ดุเดือดมากขึ้น เทคโนโลยีใหม่ๆ เช่น 5G, VR/AR จะเข้ามามีบทบาทในการยกระดับประสบการณ์การรับชม ซึ่งแพลตฟอร์มต่างๆ จะต้องปรับตัวและลงทุนในเทคโนโลยีเหล่านี้เพื่อรักษาความสามารถในการแข่งขัน

การแสวงหาโมเดลธุรกิจใหม่ๆ เช่น การสร้างคอนเทนต์พิเศษ, แพลตฟอร์มสำหรับแฟนคลับเฉพาะ, หรือการผสมผสานกับอีสปอร์ต อาจเป็นทางออกที่ช่วยสร้างรายได้และขยายฐานผู้ชม “ผู้ประกอบการจะต้องมองหาความร่วมมือและการสร้างพันธมิตรทางธุรกิจ เพื่อเสริมความแข็งแกร่งและรับมือกับการเปลี่ยนแปลงของตลาดที่เกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว” คุณพิสุทธิ์ งามวิจิตรวงศ์ กล่าวเสริม ซึ่งเป็นแนวทางที่สำคัญในการอยู่รอดและเติบโตในอุตสาหกรรมนี้

สรุปได้ว่า ตลาดลิขสิทธิ์การถ่ายทอดสดกีฬาไทยกำลังอยู่ในช่วงการเปลี่ยนผ่านที่น่าสนใจ ด้วยการแข่งขันที่รุนแรงจากแพลตฟอร์มสตรีมมิ่งที่หลากหลาย ผู้ประกอบการจำเป็นต้องปรับตัว เสริมสร้างความแข็งแกร่งทางกฎหมาย และลงทุนในเทคโนโลยีและนวัตกรรม เพื่อสร้างประสบการณ์การรับชมที่ดีที่สุดให้กับผู้ชม และเติบโตไปพร้อมกับวงการกีฬาไทย